Էջ 22

1.Ի՞նչ նյութեր են թթուները, ինչպե՞ս են դասակարգվում:

Թթուները  բարդ նյութեր են, որոնց մոլեկուլները կազմված են մեկ կամ մի քանի ջրածնի ատոմներից և թթվային մնացորդից: Թթուները դասակարգում են՝ թթվածնավոր և անթթվածին նյութերի:

2.Ո՞րն է <<հինգերորդ ավելորդ>> միացությունը (ընտրությունը հիմնավորեք).

ա)HF  H2S  HPO3  PH3  HCIO3

բ)HCl  HCIO  HCIO2  HCIO3  HCIO4

գ)H2Co3  H2SO4  H2SO4  H2SeO3  H2TeO3

դ)H2SO4 H2S  H2Se  H3PO3  H3PO4

3.Հետևյալ պնդումներից ո՞րն է ճիշտ (պատասխանը հիմնավորեք).

ա)Թթուների մոլեկուլում առկա է ջրածնի միայն մեկ ատոմ: (սխալ)

բ)Երկհիմն թթվի մոլեկուլն ամպայման պետք է ջրածնի երկու ատոմ պարունակի: (ճիշտ)

գ)Ցանկացած թթվածնային թթու կարելի է ստանալ համապատասխան օքսիդի ու ջրի փոխազդեցությունից:

դ)Թթվային մնացորդը կարող է նաև ջրածնի ատոմ պարունակել: (ճիշտ)

4.Առնվազն 2-ական եղանակով ստացեք H2S և HNO3 թթուները: Գրեք համապատասխան քիմիական ռեակցիաների հավասարումները:

1.H2 + S = H2S

2.FeS + H2SO4 = Fe SO4 + H2S

1.NaNO3 + H2SO4 =NaHSO4 + HNO3

2.AgNO3 + HBr = AgBr + HNO3

5.Հետևյալ նյութերից որո՞նք են փոխազդում աղաթթվի հետ (գրեք համապատասխան քիմիական ռեակցիաների հավասարումները).

Ca, CaO, LiOH, Au, N2, Mg, Na2CO3, CaSO3, BaSO4

6.Գրեք հետևյալ թթվային օքսիդներին համապատասխանող թթուների քիմիական բանաձևերն ու անվանքե այդ թթուները.

Mn2O7, Cl2O7, SO3, N2O5, CO2, SO2, N2O3

Օքսիդների սահմանումը, բանաձևերի կազմումը և դասակարգումը, ֆիզիկաքիմիական հատկությունները,ստացումը

Օքսիդներ են կոչվում երկու տարրից կազմված այն բարդ անօրգանական նյութերը, որոնցից մեկը թթվածինն է։

Մոլեկուլում  -2 օքսիդացման աստիճանով թթվածնի ատոմ պարունակող երկտարր այն միացությունները, որոնցում թթվածնի ատոմներն անմիջականորեն միացած են մեկ այլ տարրի ատոմների հետ, իսկ միմյանց հետ միացած չեն, անվանվում են օքսիդներ:

Թթուների սահմանումը, բանաձևերի կազմումը, դասակարգումը, ֆիզիկաքիմիական հատկությունները,ստացումը

Թթուները քիմիական նյութեր են, որոնց մոլեկուլները բաղկացած են մետաղների ատոմներով տեղակալվելու ընդունակ ջրածնի մեկ կամ մի քանի ատոմներից և թթվային մնացորդից: Թթուները ջրում առաջացնում են H+ իոններ: Այդ իոնների առկայությամբ էլ պայմանավորված են թթուների ջրային լուծույթների հատկությունները՝ թթու համը, քիմիական ինդիկատորների գույնը փոխելու ունակությունը և այլն: Ըստ մոլեկուլից պոկվող պրոտոնների թվի՝ թթուները լինում են միահիմն (HCl, HNO3, CH3COOH), երկհիմն (H2SO4, H2CO3), եռհիմն (H3PO4): Որքան մեծ է թթվի իոնների տրոհման` դիսոցման աստիճանը, այնքան այն ավելի ուժեղ է:

Ըստ բաղադրության` թթուները լինում են թթվածնավոր (HNO3, H2SO4, H2CO3, H3PO4և այլն) և անթթվածին (HCl, HBr, HF, H2S և այլն):

այրման  և օքսիդավերականգնման  ռեակցիաները

Այն ռեակցիաները, որոնք ընթանում են նյութերի բաղադրության մեջ առկա տարրերի ատոմների օքսիդացման աստիճանների փոփոխությամբ, անվանում են օքսիդավերականգնման  ռեակցիաներ:

Այն քիմիական ռեակցիաները, որոնք ընթանում են ջերմության և լույսի անջատմամբ, կոչվում են այրում: Այրումն օքսիդացման ռեակցիա է:

միացման, տեղակալման և չեզոքացման ռեակցիաները

Միացման  քիմիական ռեակցիայի ժամանակ երկու կամ ավելի նյութերից ստացվում է մեկ բարդ նյութ:

Տեղակալման է պարզ և բարդ նյութերի միջև ընթացող այն քիմիական ռեակցիան, որի ժամանակ պարզ նյութը կազմող ատոմները տեղակալում են բարդ նյութի բաղադրությունում առկա տարրերից որևէ մեկի ատոմները:

Моя семья

Слова для изучения: дедушка-պապիկ, бабушка-տատիկ, мама-մայրիկ, папа-հայրիկ, сын-որդի, дочка-դուստր, внук-թոռ, внучка-թոռնուհի, дядя-հորեղբայր-մորեղբայր, тетя-հորաքույր-մորաքույր, брат-եղբայր, сестра-քույր, большая-մեծ, маленькая дружная семья-փոքրիկ համերաշխ ընտանիք, большая семья-մեծ ընտանիք, старший-ավագ, младший-կրտսեր, старшая-ավագ, младшая-կրտսեր

дедушка-Я обрадовалась, потому что люблю дедушку.
, бабушка-У бабушки всегда добрее руки, мама, папа, сын, дочка, внук, внучка, дядя, тетя, брат, сестра, большая, маленькая дружная семья, большая семья, старший, младший, старшая, младшая.

Переводим данные слова на армянский язык и составляем с данными словами словосочетания.

Смотрим видео о семье

Учим стишок:

Дружная у нас семья:

Мама, папа, брат и я,

Мама, папа, брат и я.

Вот и вся моя семья.

Моя семья

Учим песню пальчиков ,,Семья»

 Рассказываем о своей семье

 Учимся считать. Счет.

Учимся считать

Закрепляем  тему  с помощью веселой  песни

Сколько тебе лет?

Учим действия.

Слова для изучения:

Сесть, встать,  бегать, прыгать, хлопать, топать, говорить, молчать, слушать, смотреть, видеть, читать, считать, писать, слышать, слушать.

Стишок:

На уроке я сижу,

Я читаю и пишу,

Я считаю раз и два,

Я пою, учу слова.

Топай, мишка,

Хлопай, мишка,

Приседай со мной братишка,

Руки вверх, вперед и вниз,

Улыбайся и садись.

Учим слова песни ,,Весёлая зарядка,, .

Цвета 

Учим цвета по методу Домана 

Учим цвета

Закрепление темы с помощью игр.

Цвета радуги

Цвета

Беседуем о временах года.

• Какое сейчас время года?
• Какое твое любимое время года и почему?
•  Какие вы знаете времена года и месяца времен года?
•  Как ты думаешь, какое самое волшебное время года.
• А когда вы родились ? В каком месяце и времени года ?

Части тела 

Слова для усвоения: нос, рот,глаз- глаза, ухо- уши, язык, щека- щёки, лоб, зуб-зубы, губы, лицо,  голова, волосы, шея, живот, спина, кулак, пальцы( большой, указательный, средний, безымянный, мизинец), плечи, пояс, нога, ноги. колени, пятка.

Смотрим фильм 

Учим песенку про ,,Части тела»

Закрепление темы с помощью игры 

Учим стишок:

Мы топаем ногами,

Мы хлопаем руками,

Качаем головой.

Мы руки поднимаем,

Мы руки опускаем,

Мы руки подаём.

И бегаем кругом,

И бегаем кругом.

Այդ երեկոյան այնքան ցուրտ էր… Ձյուն էր գալիս, խավարը թանձրանում էր: Իսկ երեկոն տարվա մեջ վերջինն էր՝ Նոր Տարվա նախօրեն: Այդ ցրտին ու խավարին փողոցներով ոտաբոբիկ ու գլխաբաց մի փոքրիկ աղջիկ էր թափառում: Ճիշտ է, երբ տնից դուրս էր գալիս, կոշիկներով էր, բայց մի՞թե շատ օգուտ էին բերում հսկայական հին կոշիկները, որոնք առաջ նրա մայրն էր կրում. ահա թե ինչքան մեծ էին դրանք: Ու աղջիկն այդ օրը կորցրեց իր կոշիկները, երբ ամբողջ թափով սլացող երկու կառքերից վախեցած՝ փորձեց վազքով կտրել փողոցը: Մի կոշիկը նա այդպես էլ չգտավ, իսկ մյուսը մի տղա խլեց՝ հայտարարելով, որ դրանից իր ապագա երեխաների համար հիանալի օրորոց կստացվի:

Ահա թե ինչու էր աղջիկը ոտաբոբիկ թափառում: Նրա ոտքերը կարմրել ու կապտել էին ցրտից, իսկ հնամաշ գոգնոցի գրպանում մոխրագույն լուցկիների մի քանի տուփ կար: Դրանցից մեկը նա բռնել էր ձեռքում: Ամբողջ օրվա ընթացքում նա դեռ ոչ մի լուցկի չէր վաճառել, ու նրան ոչ մի գրոշ չէին տվել: Խեղճ, տանջահար աղջիկը թափառում էր՝ սովահար, ցրտից սրթսրթալով: Ձյան փաթիլները նստում էին նրա երկար շիկահեր խոպոպների վրա, որոնք այդքան գեղեցիկ ընկած էին նրա ուսերին, բայց նա չէր էլ կասկածում, որ իր խոպոպները գեղեցիկ են: Բոլոր պատուհաններից լույս էր հոսում, փողոցում տապակած սագի համեղ բույրն էր տարածվել՝ ախր Նոր Տարվա նախօրեն էր: Ահա թե ինչի մասին էր նա մտածում:Վերջապես աղջիկնը տան ելուստի ետևում անկյուն գտավ: Նա նստեց ու կծկվեց՝ ոտքերը մարմնի տակ սեղմելով: Բայց դրանից նա սկսեց ավելի մրսել, իսկ տուն վերադառնալ չէր համարձակվում. ախր ոչ մի լուցկի չէր վաճառել, ոչ մի գրոշ չէր վաստակել ու գիտեր, որ հայրն իրեն կծեծի դրա համար: Բացի դրանից, մտածում էր նա, տանն էլ է ցուրտ. նրանք ձեղնահարկում են ապրում, որտեղ քամին անարգել շրջում է, չնայած պատերի ամենամեծ ծակերը փակած են ծղոտով ու փալասներով:Նրա թաթիկները լրիվ փայտացել էին ցրտից: Ախ, ինչպե՜ս կտաքացներ նրանց փոքրիկ լուցկու կրակը… Միայն թե նրա քաջությունը բավարարեր լուցկի հանել, չխկացնել պատի վրա ու մատները տաքացնել: Աղջիկը վախվխելով մի լուցկի հանեց ու… չը՛խկ: Լուցկին այնպես վառվեց, այնքան վառ բռնկվեց… Աղջիկն այն ձեռքի ափով պատսպարեց քամուց, ու լուցկին սկսեց վառվել հանգիստ, վառ կրակով՝ ասես փոքրիկ մոմ լիներ:Զարմանալի մոմ… Աղջկան թվում էր, թե նա նստած է պղնձե գնդերով ու կափարիչներով մեծ երկաթե վառարանի դիմաց,: Կրակն այնպես լավ էր նրա մեջ վառվում, այնպիսի ջերմություն էր շնչում: Բայց ի՞նչ պատահեց: Աղջիկը ոտքերը մեկնեց կրակին, որ տաքացնի, ու հարկարծ… կրակը հանգավ, վառարանն անհետացավ, իսկ աղջկա ձեռքում վառված լուցկի մնաց:Նա մի լուցկի էլ վառեց. լուցկին բռնկվեց, փայլեց, ու երբ նրա լույսն ընկավ պատի վրա, պատը շղարշի պես թափանցիկ դարձավ: Աղջիկն իր առաջ սենյակ տեսավ, իսկ սենյակում՝ ձյունասպիտակ սփռոցով ծածկված սեղան, որի վրա թանկարժեք հախճապակե սպասք էր: Սեղանի վրա խնձորով ու սալորով լցոնված տապակած սագով ափսեն էր, որը հիասքանչ բույր էր տարածում: Ու ամենահիանալին այն էր, որ սագը հանկարծ ցատկեց սեղանից ու, ինչպես կար՝ դանակն ու պատառաքաղը մեջքին խրված, կաղալով քայլեց գետնի վրայով: Նա ուղիղ աղջկա մոտ էր գալիս, բայց… լուցկին հանգավ, ու խեղճ երեխայի առաջ նորից կանգնեց անթափանց, խոնավ պատը:Աղջիկը ևս մի լուցկի վառեց: Հիմա նա նստած էր շքեղ տոնածառի մոտ: Եղևնին ավելի բարձր էր ու ավելի լավ էր զարդարված, քան այն մյուսը, որը տեսել էր Սուրբ Ծննդի նախօրեին՝ հարուստ վաճառականի տան պատուհանից ներս նայելիս: Կանաչ ճյուղերին հազարավոր մոմեր էին վառվում, իսկ գույնզգույն նկարները, որոնցով խանութների ցուցափեղկերն են զարդարում, նայում էին աղջկան: Փոքրիկը ձեռքերը մեկնեց դեպի տոնածառը, բայց… լուցկին հանգավ: Կրակները սկսեցին ավելի ու ավելի վերև գնալ ու շուտով պարզ աստղեր դարձան: Դրանցից մեկը գլորվեց երկնքով՝ իր ետևից երկար լուսավոր հետք թողնելով:«Ինչ-որ մեկը մահացավ»,- մտածեց աղջիկը, որովհետև նրա վերջերս մահացած ծեր տատիկը՝ աշխարհում միակ մարդը, որ սիրում էր աղջկան, հաճախ էր ասում. «Երբ աստղ է ընկնում, ինչ-որ մեկի հոգին թռնում է Աստծո մոտ»: Աղջիկը նորից լուցկին պատին չխկացրեց. երբ լույսը տարածվեց նրա շուրջը, նա այդ ցոլքի մեջ իր ծեր, լուռ ու լուսավոր, բարի ու քնքուշ տատիկին տեսավ:
— Տատի՛կ,- բացականչեց աղջիկը,- վերցրու՛, վերցրու՛ ինձ քեզ մոտ: Ես գիտեմ, որ դու կգնաս, հենց լուցկին հանգի, կանհետանաս, ինչպես տաք վառարանը, ինչպես համեղ տապակած սագն ու մեծ, գեղեցիկ եղեվնին:Ու նա հապշտապ չխկացրեց բոլոր լուցկիները, որ մնացել էին տուփի մեջ՝ ահա թե ինչքան էր նա ուզում տատիկին պահել իր մոտ: Ու լուցկիներն այնքան շլացուցիչ բռնկվեցին, որ շրջակայքը ցերեկվանից էլ լուսավոր դարձավ: Տատիկն իր ողջ կյանքի ընթացքում երբեք չէր եղել այդքան գեղեցիկ ու վեհաշուք: Նա աղջկան իր գիրկն առավ. լույսի և ուրախության ցոլքի մեջ նրանք բարձրացան վերև՝ այնտեղ, որտեղ ոչ սով կա, ոչ ցուրտ, ոչ վախ. նրանք բարձրացան այնտեղ, որտեղ Աստված է:Ցուրտ առավոտյան տան ելուստի ետևում գտան աղջկան. նրա այտերը շիկնած էին, իսկ շրթունքները՝ ժպտուն, բայց նա մահացած էր, սառել էր հին տարվա վերջին երեկոյան: Նոր տարվա արևը լուսավորեց լուցկիներով աղջկա մահացած մարմինը. նա գրեթե մի տուփ լուցկի էր վառել:
— Աղջիկն ուզում էր տաքանալ,- ասում էին մարդիկ: Ու ոչ ոք չգիտեր, թե ինչպիսի հրաշքներ է նա տեսել, ինչ գեղեցկության մեջ են նա ու տատիկը միասին դիմավորել Նոր Տարին:

Տրված բառերում  գտնել ուղղագրական ուղղագրական սխալները և ուղղել:
Միջօրեական, ակնհայտ, երևութական,  հանդիպակաց, վերարկույի, խարխաբել, խորթանալ, տաղտկալի, տախտակ, ամբասիր, որևէ, երբևիցե, արքաորդի, երբեք, երբնաթույր, նախկին, վեհապանձ, քմահաճ, աղբյուր, վառվռուն, դարպաս, բևեռային, խավիար, խորազննին, գիշերօթիկ, անոթևան, սաղարթախիտ, ոսկևազ, անբարտավան, ակընդետ, դեղնազօծ, ուղևոր, խճուղղի, պատժգամբ, էական, դժխուհի:
Գտնել տրված բառերի հնչյունափոխված արմատները և գրել դրանց անհնչյունափոխ ձևերը:
Շիկանալ, գթասիրտ, գիրություն, կուտակել, իջվածք, ընձառյուծ, թխպոտ, ձուլագործ, սնափառ, բքախեղդ, ածխահատ, չվերթ, ուղղակի, բուժում,ուղեվարձ:ածանցավոր բառերը/
  Բառաշարքում ընդգծել  բարդածանցավոր բառերը: Ինքդ գրիր 5 բարդածանցավոր բառ:
Մրգառատ, մարզպետարան, ընդդիմախոս, անգործություն, ձերբակալություն, ապօրինի, տնտեսագետ, աստվածահաճո, տանտիրուհի, համամարդկային, նվազագույն, աշխարհայացք, առաջնակարգ, համազգային:
   Բառաշարքում ընդծել համածանցավոր (նախածանց և վերջածանց ունեցող) բառերը:
Չխոսկան, վերահսկիչ, գերեվարություն, մակագրություն, տարակարծիք, ազգակցական, ուխտագնացություն, հակակրանք, վերաբացում, համտեսում, անդրբևեռային, հակաօդային, ակնաբուժարան, արտահագուստ, առափնյա:

Կյանքում միլիոնավոր մարդկանց հետ ես շփվում, ճանաչում, սակայն նրանք չեն ամենաթանկը: Աշխարհում ամենաթանկը այն մարդիկ են, ում անվանում ենք ընտանիք: Ընտանիք չեն կոչվում միայն այն դեպքում, երբ ունեն արյունակցական: Ոչ մի աշխատանք, փող թանկ չէ այն մարդկանցից, ովքեր քեզ լույս աշխարհ են բերել, նվիրելով քեզ կյանքում թանկ բաներից մեկը՝ կյանքը: Աշխարհում կարող ես գտնել փոխարինող, դա կլինի ընկեր թե ընկերուհի, սակայն կյանքում չես գտնի ծնողիդ կամ ընտանիքիդ փոխարինող, նրանք անփոխարինելի են:

Литература всегда проявляла интерес к проблеме взаимоотношений человека и общества. Человек и общество находятся в тесной взаимосвязи друг с другом.

Дети-инвалиды, нуждающиеся в уходе и заботе, также должны уделять пристальное внимание. Дети с ограниченными возможностями должны учиться в той же школе, что и другие дети. Для них должна быть обеспечена нормальная пенсия. Их лечение должно быть бесплатным. Они должны хорошо себя вести, чтобы они не отделяли себя от других. Если инвалид способен работать, он должен быть обеспечен работой. У нас есть инвалиды, которые также работают в нынешнем правительстве.

Блэкстоун написал: <<Человек создан для общества. Он не способен и не имеет мужества жить один>>.