Աղբյուրը՝ http://hinyerevan.com/

Հայերենում կան բառեր, որոնք օգտագործվում են թե ուղիղ, և թե փոխաբերական իմաստով: Այդ բառերի մեծ մասը գունանուններ են:
օրինակ՝

Սև-սև զգեստ, սև օր, սև բախտ
Գորշ- գորշ օր, գորշ նապաստակ
Կանաչ- կանաչ տերև, կանաչ ճանապարհ
Սպիտակ- սպիտակ ձյուն, սպիտակ մահ
Կարմիր- կարմիր արև, կանաչ կարմիրը կապել

Փոխաբերական իմաստ ասելով, հասկանում ենք շրջված խոսք: Փոխաբերությունները շատ են գեղարվեստական խոսքում և ավելի գեղեցիկ ու պատկերավոր են դարձնում մեր լեզուն: Փոխաբերություններ են նաև դարձվածքները: Դարձվածք նշանակում է շրջված կամ հետ դրձրաց խոսք: Դարձվածքները հորինել է հիմնականում ժողովուրդը և շատ դարձվածքներ կազմված են մարդու մարմնի մասերի անվանումներով՝ քիթ, ականջ, գլուխ, սիրտ, աչք, ձեռք, ոտք: Շատ դարձվածքներ կան նաև, հոգի բառով:

Փակագծերում տրվածներից ընտրել այն բառը, որը նախադասության մեջ կունենա փոխաբերական իմաստ:

Բնակատեղին հետզհետե ընկղմվեց (սև, գիշերային, ամենակուլ) խավարի մեջ:
Ձորի վրա ծիծեռնակի  (կիսաքանդ, տխուր, թափուր) բույնն էր կախվել անպաշտպան:
Երեկո էր, երբ իշխանը իր զորքերով մտավ այդ (անծանոթ, գեղատեսիլ, հեքիաթ) աշխարհը:
(Տխուր, թխպոտ, ամպամած) երկնքից անձրևն էր մաղում շիկացած հողին:
Ջրի ափին ինձ է նայում (ծաղկած, բուրավետ, արբած) դաղձը:
Անտրտունջ է (բարձր, դալար, լալկան) ուռին` կանգնած առվի եզրին:
Դու եկար սպիտակ շորերով, երբ (ձմռան, ցուրտ, վշտահար) երեկոն էր իմ սրտում:

Ընդգծիր 5 բառակապակցություն, որոնց առաջին բառը տվյալ դեպքում փոխաբերական իմաստ ունի:

1. Թթու դեմք, կծու արտահայտություն, խաղաղ ծով, քար անտարբերություն, սև կակաչ, միամիտ հայացք, խոր լռություն, սև սիրտ, վերջին կետ, փայլուն մակերես:
   Թթու դեմք- Իմ վերաբերմունքից, նա թթու դեմք ընդունեց:
   կծու արտահայտություն- Մերիի կծու արտահայտությունը վիրավորեց Սուրենին:
   քար անտարբերություն- Որդու ներողություններից հետո, հայրը քար անտարբերությամբ է վերաբերվում տղայի հանդեպ:
   խոր լռություն- Սենյակում տիրում էր խոր լռություն:
   սև սիրտ- Տղայի անտարբերությունից, աղջիկը դարձավ սև սիրտ:
   2. Սառը ջուր, ծանր խոսք, խոր փոս, ծով համբերություն, բախտի խաղ, բաց սիրտ, չար աչք, մաքուր թուղթ, գորշ կյանք:
   ծանր խոսք- Եղբայրը մի ծանր խոսք ասաց:
   ծով համբերություն- մեր ուսուցիչը ունի ծով համբերություն
   բաց սիրտ- Ես ունեմ շատ բաց սիրտ:
   չար աչք- Երեխան մահացավ, տատիկի չար աչքից:
   գորշ կյանք- Նրա ասելով, առանց քրոջ, կյանքը շատ գորշ է:

Լրացուցիչ աշխատանք
գլուխ, ականջ, հոգի, բերան, լեզու բառերով երեքական դարձվածք

Ծակ գլուխ, սուր ականջ, բաց բերան, չար լեզու

Задания к тексту:

Почему в ответе артистки” Я хотела танцевать”особо выделено слово “хотела”?

Это слово выделили, потому что рассказ вертился вокруг этого слово. Это то слово, на которое нужно больше всего обращать внимание.

О чем она вспоминала?

Она вспомнила как когда то её тоже не взяли. Сказали, что у неё слабые ноги и танцевать не сможет, но она бегала домой и танцевала.

Почему артистку, когда она была еще девочкой, не приняли в хореографический кружок?

Её не приняли, потому что у нее были слабые ноги.

Как она смогла преодолеть эту жизненную трудность?

Желание это полдела и у неё это было. Только когда она добавила еще и трудолюбие и умение не сдаваться артистка смогла стать кем, чем является сейчас.

3.Как вы понимаете смысл финала текста : “ Это было невозможное счастье”?

Я понимаю это так. Для девочки казалось невозможно стать артисткой, но её взбодрила сама артистка и она стала счастливой до невозможности.

Грамматические задания:

Упражнение 1.

1. Он сидел за столом и дремал (дремал — задремал) 2. Она разговаривала со мной и печатала

на компьютере. (печатала — напечатала) 3 . Она разговаривала со мной и печатала на компьютере текст. (печатала — напечатала) 4. Пока она разговаривала со мной, она напечатала на компьютере какой-то текст. (печатала — напечатала) 5. Извини, я вчера погорячился и обидел тебя! (горячился- погорячился) (обижал — обидел) 6. Ты не знаешь, где моя тетрадь? Я её положил сюда.(клал — положил) 7. Спасибо, что ты меня разбудил, уже давно пора вставать! (будил — разбудил) 8. Он вчера нас здорово развеселил ! (веселил — развеселил) 9. Вчера ты очень рассердилась на меня? ( сердилась — рассердилась) 10. Ты со мной здоровался ? (здоровался — поздоровался) 1 1. Он упал в снег и лежит. (падал — упал) 12. Он уронил ручку на пол и не заметил. (ронял — уронил)13. Вечером он сосчитал деньги. (считал — сосчитал) 14. Свеча горела на столе. (горела — сгорела)

Упражнение 2.  Выберите правильный вариант.

1. Вчера вечером он повторял падежи. (повторял — повторил) 2. Он не отклонился от темы выступления. (отклонялся — отклонился) 3. Она встретила меня в аэропорту. (встречала — встретила)4. Её слова меня просто изумляли (изумляли — изумили) 5. Он присмотрелся к новому сотруднику. (присматривался- присмотрелся) 6. Он легко приспособился к новым условиям. (приспосабливался приспособился) 7. Зачем он унижался перед ней? (унижался — унизился) 8. Вы подтвердили участие в конференции? (подтверждали — подтвердили) 9. Этого я тебе не разрешал (разрешал — разрешил) 10. Отец приучил сына к порядку. (приучал — приучил) 1 1 . Он обдумывал план действий. (обдумывал- обдумал) 12. Он признался ей в любви. (признавался — признался) 13. Вчера мы договорились об этом.(договаривались — договорились)

Տրված բառակապակցությունների իմաստը արտահայտել մեկ բառով:

Գիտական ենթադրություն-Վարկած
Փայտագործ վարպետ-ատաղձագործ
Դանակի սուր կողմը-շեղբ
Գինի մատուցող-մատռվակ
Հատիկեղենի կույտ- Ընդեղեն
Արջի բույն-որջ
Գլխի մազերը թափած- ճաղատ
Բարի լուր- ավետիս
Լուսնի մանգաղը- մահիկ
Մետաղե պաշտպանիչ գլխարկ- սաղավարտ
Գազանի բերան- երախ
Մեղուների խումբ- պարս
Ձկների խումբ- վտառ
Հայրենիքից արտաքսված- վտարանդի
Վայրի խոզ-վարազ
Վատ լուր հաղորդող- գուժկան
Տաք այրող քամի-խորշակ
Քաղաքամերձ բնակավայր- արվարձան
Ոչ դեմ և ոչ կողմ-ձեռնպահ

Տրված դարձվածքների իմաստը արտահայտել մեկական բառով

Թևաթափ լինել- հուսահատվել
Պատի ծեփ դառնալ- գունատվել, սփրտնել
Ականջ դնել- լսել, ունկնդրել
Սիրտ առնել- համարձակվել
Աշխարհ գալ- ծնվել
Արձան կտրել- քարանալ
Մարդու գնալ- ամուսնանալ
Ականջին օղ անել-մտապահել
Բախտը ժպտալ- հաջողվել
Անդանակ մորթել- տանջել
Անվանը մուռ քսել-անագել
Բերանը բաց մնալ-զարմանալ, հիանալ

Մի բառով արտահայտել բառակապակցության իմաստը

Հանցագործության մասնակից-
Երկար կյանք ունեցող-
Խորապես զննող-
Գահից ընկած-
Արքայական զահմից-
Գետնին քարշ եկող-
Ախտը որոշելը-
Գետնին տարածված-
Գազանի բարքով-
Բազուկները տարածած-
Որդուն կորցրած-
Ահագնալի տեսք ունեցող-
Դեպի աստղերը գնացող-
Երեք նիշ ունեցող-
Անասունի կերպ ունեցող-
Մակբայ կերտող-
Տկար մտքեր ունեցող-
Հին տարիներից եկող-
Գաղտնի գրություն

Էլեկտրական հոսանքը լիցքավորված մասնիկների ուղղորդված շարժումն է: Նման մասնիկները կարող են լինել մետաղներում, էլեկտրոլիտներում, գազերում, վակումում և կիսահաղորդիչներում: Երբեմն էլեկրական հոսանք է կոչվում նաև շեղման հոսանքը, որը առոջանում է էլեկտրական դաշտի փոփոխությունների ժամանակ:
Էլեկտրական հոսանքը ունի երեք տեսակ: Առաջին հաստատուն հոսանք, երկրորդ ̀ փոփոխական տեսակ և վերջինը իմպուլսային էլեկտրական հոսանք: Նյութի մեջ էլեկտրական հոսանքի առկայության համար անհաժեշտ է լիցքավորված նյութ, սակայն պետք է ունենա ազատ մասնիկներ, որոնք կարող են ազատ տեղաշարժվել մարմնի ողջ ծավալով կամ այդ մասնիկների վրա պետք է ուժ ազդի և  ստիպի շարժվել մի որոշակի ուղղությամբ: Սակայն որպեսզի էլեկտրական հոսանք անցնի, պետք է ունենա հոսանքի աղբյուր: Հոսանքի աղվյուրը մի սարք է, որի միջոցով հաղարդչում  էլեկտրական դաշտ է առաջանում:
Կա հոսանք հայտնաբերելու մի քանի միջոց: Հոսանք անցնելու ժամանակ հաղորդիչը տաքանում է, դա կոչվում է հոսանքի ջերմային ազդեցություն: Աղերի, թթուների, ալկալիների լուժույթները հոսանքի լավ հաղորդիչներ են: Երբ հոսանք է անցնում նրանց մեջի նյութերը անջատվում են և նստում լուծույթի մեջ գտնվող մետաղական հաղորդիները մակերեսի վրա, սա կոչվում է հոսանքի քիմիական աղդեցություն: Կա նաև երրորդ եղանակը հաղորդիչը, որի միջով հոսանք է  անցնում, ձեռք է բերում մագնիսական հատկություններ: Այդ հաղորդիչը մագնիսների նման իրան է ձգում երկաթյա առարկաները: Կոչվում է հոսանքի մագնիսկան աղդեցություն: Վերջին չորորդ եղանկա դա կենդանու մարմնի միջով հոսանք է անցնում, կենդանու մկանները կծկվում են: Կոչվում է հոսանքի կենսաբանական ազդեցություն: Հոսանքը հաշվում են ամպերով և վոլտերով:

Եթե լիցքավորված էլեկտրաչափի մետաղե գունդը միացնենք չլիցքավորված էլեկտրաչափի գնդին մետաղալարով, որին միացված է էլեկտրական լամպ, ապա կստանանք կարճատև լուսարձակում՝ այսինքն կարճատև հոսանք: Հոսանքը կտևի այնքան ժամանակ, մինչև էլեկտրաչափի լիցքերը հավասարվեն:

Որպեսզի հոսանքը տևական ժամանակ գոյություն ունենա, անհրաժեշտ է հոսանքի աղբյուրի առկայություն:

Հոսանքի աղբյուրը հատուկ սարք է, որը հաղորդիչում էլեկտրական դաշտ է առաջացնում:

Առաջին պարզագույն հոսանքի աղբյուրը, որը մինչ այժմ գործածվում է, գալվանական տարրն է, որն այդպես է կոչվում ի պատիվ իտալացի կենսաբան, բժիշկ Լուիջի Գալվանիի:

Գալվանական մարտկոցները միանվագ օգտագործման հոսանքի աղբյուրներ են: Ավտոմեքենայում, բջջային հեռախոսներում մեծ կիրառություն ունեն բազմակի օգտագործման հոսանքի աղբյուրները՝ լիցքակուտակիչները (ակումուլյատորները), որոնք կարելի է լիցքավորել և նորից օգտագործել:

Հոսանքի ցանկացած նմանօրինակ աղբյուր երկու բևեռ ունի՝ դրական (+) և բացասական (-): Այդ բևեռների մոտ կուտակված տարբեր լիցքերը պայմանավորված են հոսանքի աղբյուրի ներսում ընթացող քիմիական ռեակցիաներով: Ռեակցիաները տեղի են ունենում հատուկ լուծույթի մեջ խորասուզված հաղորդիչների՝ էլեկտրոդների միջև:

Դրական էլեկտրոդն անվանում են անոդ, իսկ բացասականը՝ կաթոդ:

Եթե հաղորդալարերի միջոցով հոսանքի սպառիչը՝ օրինակ լամպը կամ զանգը միացվի հոսանքի աղբյուրին, ապա նրանց միջով հոսանք կանցնի՝ լամպը կլուսարձակի, զանգը կհնչի: Հոսանքի աղբյուրը և հոսանքի սպառիչը միացված հաղորդալարերով կազմում են էլեկտրական շղթա:

Էլեկտրական շղթաները ներկայացնող գծագրերը կոչվում են էլեկտրական սխեմաներ:

Էլեկտրական շղթայի յուրաքանչյուր տարր սխեմայում պատկերվում է հատուկ պայմանական նշանով: Նշաններից մի քանիսը ներկայացված են աղյուսակում:

Շղթաները բացի հոսանքի աղբյուրից և սպառիչներից, պարունակում են անջատիչներ, որոնց միջոցով կարելի է բացել կամ փակել շղթան՝ կարգավորելով հոսանքի անցումը, և չափիչ սարքեր՝ չափումներ կատարելու համար: Շղթայում էլեմենտները միմյանց կարող են միացվել հաջորդական կամ զուգահեռ:  

Բացի հոսանքի քիմիական աղբյուրից կան նաև հոսանքի ֆիզիկական աղբյուրներ, որտեղ մեխանիկական, ջերմային, էլեկտրամագնիսական, լուսային և այլ էներգիաներ փոխակերպվում են էլեկտրականի: Այդպիսի հոսանքի աղբյուրի օրինակ է էլեկտրական գեներատորը:

Տեքստերում գտնել ուղղագրական սխալները և ուղղել:
1. Թավրիզում երեկոն իջնում էր աղոթքի կանչող մոլլաների ձայնին զուգընթաց:Գորշ մշուշն էր պառկում քաղաքի վրա: Որքան թմրեցնող էր մշուշը, այնքան տախտկալի էր ձայնը, որով Մուհամմեդի զավակներին հրավիրում էր ալլահի տունը, որ, ճակատները հագած գետնին, խնդրեին հանդերձյալ կյանքում դրախտի վայելքներ ու լուսեղեն փերիներ:

2. Երբեմն, երբ ընկնում էր խառնիճաղանճ մտքերի լաբիրինթոսը, և հոգին փոթորկվում էր մրկածուփ օվկիանոսի պես, հիշում էր այն աղքատիկ շրջանը, ուր իր հոգին անդորրություն էր գտել, և նրա առջև հառնում էր մի դեմք` խոնար, բայց առժանապատիվ: Կրծքից արձակելով զղջման հառաչանք՝ խորհում էր, որ իր ապորինի զգացումներով ոտնահարում էր մի ամբասիր աղջկա անուն:

3. Հեռվից խաղալով ու խայտալով վազում էր սպիտակ ձին, փրփռացնում էր բաշը, և ձին լայն կրծքով ճեղկում էր  լեռնային օդի ալիքները: Արևը ոսկեվորել էր ձիու մարմար ճակատը, արծաթաձույլ ասպանդակները և պողպատյա պախուրձը: Թվում էր` գորշ ամպերի պատվանդանից պոկվել էր մարմարեոնե մի հեծյալ և սրնթաց արշավում էր որպես չքնաղ տեսիլք:

4. Տերևախիտ ճյուղերի մեջ լսվեց թռչյունների զվարթաձայն երգը: Խշշացին արծաթազօծ փշատենու երկար վարսերը, արբեցնող բուրմունք տարածեց թավշյա դեղծը` պճրուհու նազանքով ուղելով մրգերի ծանրության տակ խոնարած ճյուղերը: Արթնացան ծաղիկները` գինարբուքը, սուսամբարը, վարդը:

5. Որպեսզի թուրիմացություն չլիներ, տեղեկանքն ուղղարկեցինք մեկ ուրիշ ճամբար: Եվ կարծես թանձրացող ժամանակի իմաստից խուսափելով բազմաթիվ մատնահետքեր են աներևույթացել նրա շուրջը` դատավճիռ արձակող եռյակի, աքսորավայրերի պետերի, կտանք գործադրող զինվորների և այն մեղկ պաշտոնյաների, որոնց ձեռքերից ձեռք է անցել փաստաթուխթը: Զգացման այդ թռթռոցը իջեցրեց նրան Սիբիրի սարցակալած անտառների վրա և բերեց ծառերի արանքում կցկված փայտաշեն քողտիքի դուռը:

Առաջադրանքներ. հետևյալ օքսիդները՝ K₂O, SO₂, N₂O₃, CaO, P₂O₅, Al₂O₃, SO₃, N₂O₅, ZnO,CO, N₂O, CO_2, SiO₂, MgO,  Na₂O,  Fe₂O₃

• դասակարգել` հիմնային, թթվային, երկդիմի, անտարբեր  օքսիդների:
  հիմնային-Na2O, CaO․
  թթվային-SO3, CaO, CO2, SO2, P2O5, N2O5․
  երկդիմի-ZnO, Al2O3․
  անտարբեր-N2O, CO․
• որոշել տարրերի օքսիդացման աստիճանները
• գրել բոլոր օքսիդներին համապատասխանող կամ հիմքերի  կամ  թթուների բանաձևերը  
• գրել  օքսիդների հնարավոր փոխազդեցության ռեակցիաների  հավասարումները ջրի, թթուների, հիմքերի հետ:

Դասագրքից սովորեք ՙՙԱնօրգանական նյութերն  և դրանց  դասակարգումը  և օքսիդները                                               (11-ից 16 էջերը) և  կատարեք 12  և  18  էջերի առաջադրանքները 

Օքսիդների սահմանումը

Օքսիդներ են կոչվում 2տարրից կազմված այն բարդ անօրգանական նյութերը, որոնցից մեկը թթվածինն է՝ -2 օքսիդացման աստիճանով: Օքսիդների ընդհանուր բանաձևն է՝ RxO-2y: Հիմնային օքսիդները առաջացնում են մետաղներ

Поставить местоимение в нужный падеже

идти к (ты)

приглашать (вы)

говорить обо (я)

слушать (она)

управлять (вы)

любить (она)

думает о (мы)

пойти к (они)

ругать (они)

помочь (мы)

учить (мы)

К тебе, вас, обо мне, ее, вами, ее, о нас, к ним, их, нам, нас

Горжусь ей,посмотрели на них,подошел к нему,позвонил ей,помогал им,спросил про него,люблю его,поздравлял с ним,хвалил ее

А теперь вставьте нужные формы местоимений в эти предложения:

1. Что ты знаешь о (он)?

2. Зачем ты едешь к (она)?

3. Он не любит (я).

4. Кто это с (вы)?

5. Какие отношения между (ты) и (она)?

6. Я не хочу с (они) говорить.

7. Она постоянно думает о (он).

8. Кто пойдёт в кино с (мы)?

9. Давайте позвоним (она).

10. Она уже забыла обо (я).

1. О нем

2. К ней

3. Меня

4. С вами

5. Между тобой и ею

6. С ними

7. О нём

8. С нами

9. Ей.

10. Обо мне