1. Նյութի անվանում՝ Ջուր – համար մեկ նյութը բնության մեջ

Բանաձև՝ H2O

Ագրեգատային վիճակ՝ հեղուկ

Հոտ և համ՝ չունի

Գույն՝ չունի

Փայլ՝ չունի

Խտություն՝ 1,00

Լուծելիությունը ջրում՝ չի լուծվում

Պլաստիկություն՝ չունի

Ջերմաէլետրահաղորդականություն՝ չունի

Համան և եռման ջերմաստիճան՝  0, 100

2. Նյութի անվանում՝ Կերակրի աղ

Բանաձև՝ NaCl

Ագրեգատային վիճակ՝ պինդ

Հոտ և համ՝ ունի

Գույն՝ չունի

Փայլ՝ չունի

Խտություն՝ 2,17

Լուծելիությունը ջրում՝ լավ

Պլաստիկություն՝ չունի

Ջերմաէլետրահաղորդականություն՝ ունի

Համան և եռման ջերմաստիճան՝ 801, 1465

3. Նյութի անվանում՝ Սախարոզ

Բանաձև՝ C₁₂H23O₁₁

Ագրեգատային վիճակ՝ պինդ

Հոտ և համ՝ ունի

Գույն՝ ունի

Փայլ՝ չունի

Խտություն՝ 1,59

Լուծելիությունը ջրում՝ լավ

Պլաստիկություն՝ չունի

Ջերմաէլետրահաղորդականություն՝ չունի

Համան և եռման ջերմաստիճան՝ 185, քայքայվում է

4. Նյութի անվանում՝ թթվածին

Բանաձև՝ O₂

Ագրեգատային վիճակ՝ գազային

Հոտ և համ՝ չունի

Գույն՝ չունի

Փայլ՝ չունի

Խտություն՝ 0,00143

Լուծելիությունը ջրում՝ քիչ

Պլաստիկություն՝ չունի

Ջերմաէլետրահաղորդականություն՝ ունի

Համան և եռման ջերմաստիճան՝ -219, -183

5. Նյութի անվանում՝ Ազոտ

Բանաձև՝ N₂

Ագրեգատային վիճակ՝ գազային

Հոտ և համ՝ չունի

Գույն՝ չունի

Փայլ՝ չունի

Խտություն՝ 0,00125

Լուծելիությունը ջրում՝ քիչ

Պլաստիկություն՝ չունի

Ջերմաէլետրահաղորդականություն՝ ունի

Համան և եռման ջերմաստիճան՝ -210, -196

6. Նյութի անվանում՝ քացախաթթու

Բանաձև՝ CH3COOH

Ագրեգատային վիճակ՝ հեղուկ

Հոտ և համ՝ ունի

Գույն՝ ունի

Փայլ՝ չունի

Խտություն՝ 1,05

Լուծելիությունը ջրում՝ միախառնվում է ցանկցած հարաբերակցությամբ

Պլաստիկություն՝ չունի

Ջերմաէլետրահաղորդականություն՝ չունի

Համան և եռման ջերմաստիճան՝ 17, 118

7. Նյութի անվանում՝ կավիճ

Բանաձև՝ CaCO3

Ագրեգատային վիճակ՝ պինդ

Հոտ և համ՝ չունի

Գույն՝ ունի

Փայլ՝ չունի

Խտություն՝ 2,71

Լուծելիությունը ջրում՝ չի լուծվում

Պլաստիկություն՝ չունի

Ջերմաէլետրահաղորդականություն՝ չունի

Համան և եռման ջերմաստիճան՝ քայքայվում է

1․ Ատոմի կառուցվածք

Ատոմը նյութի փոքրագույն մասինիկն է։ Ատոմը էլեկտրաչեզոք մասնիկ է։ Էլեկտրաչեզոք նշանակում է, ատոմի ներսում գտնվող տարրական մասնիկներ թիվը իրար հավասար են։ Ատոմը կազմված է դրական լիցքավորված միջուկից և միջուկի շուրջը պտտվող բացասական լիցքավորված էլեկտրոններից։

N=A-Z

Ատոմի սահմանումը ՝

Ատոմը տարրական մասնիկների փոխազդեցության արդյունք է։
Ներկայումս ատոմում հայտնաբերել են մոտավորապես 300 տարրական մասնիկ։

Ատոմի բաղադրությունը՝

Միջուկ՝
Պրոտոն-p
Նեյտրոն-n

Էլեկտրոն-e

Իզոտոպներ՝

H
H1-(1p)1e, պրոտիում
H2-(1p, 1n )1e, դեյտերիում
H3-(1p, 2n)1e, տրիտիում

Որեշել հետևյալ ատոմների բաղադրությունը․

C, H, O, N, P, S
Fe, Na, Cl, Mg, Ca, F ,Br, I, Cu, Zn, Mn, Ag, Au

H(1p, 1n)1e

2․ Քիմիական տարրերի պարբերական օրենք
3․ Քիմիական տարրերի պարբերական համակարգը՝ աղյուսակը

Դաս  3. Գործնական  աշխատանք  3 — <<Քիմիական տարրերի պարբերական համակարգի  ֆիզիկական իմաստը>>.

Բնութագրեք  հետևյալ  տարրերը՝ ածխածին, ջրածին, թթվածին, ազոտ, ֆոսֆոր, ծծումբ, նատրիում, կալիում, կալցիում, մագնեզիում, երկաթ, ֆտոր, քլոր, բրոմ, յոդ, սիլիցիում, մանգան, պղինձ, ցինկ, արծաթ, ոսկի․․․ ըստ  հետևյալ սխեմայի՝

• քիմիական  տարրի  նշանը…….
• կարգաթիվը…..
• միջուկի  լիցքը …..
• հարաբերական ատոմային զանգվածը՝ Ar
• ատոմի բաղադրությունը ….
• մեկ ատոմի զանգվածը m0,(գ) …
• ո՞ր  պարբերության տարր  է …
• ո՞ր  խմբի  և ենթախմբի տարր  է …
• ատոմի էլեկտրոնային  թաղանթի կառուցվածքը՝ էլեկտրոնների  բաշխումը  ըստ էներգետիկ մակարդակների,էլեկտրոնային բանաձևը, նաև  քվանտային  բջիջներով
• մետաղ է,`թե ոչմետաղ

1) քիմիական  տարրի  նշանը…

O

2) կարգաթիվը…, միջուկի  լիցքը …,

8, +8

3) հարաբերական  ատոմային  զանգվածը…

16

4)մեկ  ատոմի  զանգվածը (գ)…

26,56×10^-27

5) Դիրքը պարբերական համակարգում“ո՞ր  պարբերության տարր  է,խումբը…,ենթախումբը…

Պարբերություն II, Խումբ VI, Ենթախումբ՝ երկրորդական

6)  Ատոմի բաղադրությունը

(8p, 8n)  8e

7)էլեկտրոնային  թաղանթի  կառուցվածքը…

+8, I-2, II-6

8)ինչպիսի՞ տարր է` մետաղ  է, թե՞ ոչ մետաղ

ոչ մետաղ

9) Օքսիդացման աստիճանը`ՕԱ

ՕԱ՝ 0, -2

1. քիմիական  տարրի  նշանը…

Al

2. կարգաթիվը…, միջուկիլիցքը …,

13, +13

3. հարաբերականատոմային  զանգվածը…

27

4. մեկ  ատոմի  զանգվածը (գ)…

4,48×10^-26

5. Դիրքը պարբերական համակարգում“ո՞ր  պարբերության տարր  է,խումբը…,ենթախումբը…

Պարբերություն 3, Խումբ III, Ենթախումբ՝ գլխավոր

6. Ատոմի բաղադրությունը

(13 p, 14 n) 13e

7. էլեկտրոնային  թաղանթի  կառուցվածքը……

+13,  I – 2, II – 8, III – 3

8. ինչպիսի՞ տարր է` մետաղ  է, թե՞ ոչ մետաղ

Մետաղ

9. Օքսիդացման աստիճանը`ՕԱ

ՕԱ՝  0,  +3

Ֆոսֆոր՝

1) քիմիական  տարրի  նշանը…

P

2) կարգաթիվը…, միջուկի  լիցքը …,

15, +15

3) հարաբերական  ատոմային  զանգվածը…

31

4)մեկ  ատոմի  զանգվածը (գ)…

51,46×10^-27

5) Դիրքը պարբերական համակարգում“ո՞ր  պարբերության տարր  է,խումբը…,ենթախումբը…

Պարբերություն III, Խումբ V, Ենթախումբ՝ երկրորդական

6)  Ատոմի բաղադրությունը

(15p, 16n)  15e

7)էլեկտրոնային  թաղանթի  կառուցվածքը…

+15, I-2, II-8, III-5

8)ինչպիսի՞ տարր է` մետաղ  է, թե՞ ոչ մետաղ

ոչ մետաղ

9) Օքսիդացման աստիճանը`ՕԱ

ՕԱ՝ 0, -3